Отдел по образованию Пружанского райисполкома
Книга Беларуси XIV-XVIII веков
Могилевский институт МВД Республики Беларусь
Яндекс.Метрика

Белорусский язык

“Запрашаеам на “Вячоркі””

Удзельнікі фальклорна-тэтральнага аб’яднання па інтарэсах нашай школы (кіраўнік — настаўнік беларускай мовы і літаратуры Грышкевіч А.А.) прапанавалі на суд гледачоў- спачатку вучням і настаўнікам установы адукацыі, а затым і бацькам на бацькоўскім сходзе — музыкальна- тэатралізаванае  прадстаўленне “Запрашаем на “Вячоркі””.

Нашы вучні яшчэ раз прадэманстравалі свой талент, праявілі свае акцёрскія здольнасці.

Зала з вялікай цікавасцю назірала за развіццём сюжэта, за  ігрой самадзейных артыстаў. Хочацца адзначыць і тое, што сакавітае беларускае слова, меладычныя і вясёлыя народныя песні і прыпеўкі,   што  гучалі з вуснаў нашых вучняў на  падмостках  школьнай сцэны, знайшлі свой водгук у сэрцах тых, хто прыйшоў на  прадстаўленне. А  завадны беларускі  танец “Полечка”   ў выкананні гурткоўцаў не пакінуў абыякавым нікога.  Асаблівую атмасферу на сцэне стваралі каларытныя нацыянальныя касцюмы, ручнікі і посцілкі, а таксама рэчы хатняга ўжытку, якімі карысталіся нашы продкі. Шчырыя апладысменты гледачоў  – вось узнагарода для нашых удзельнікаў.

Такія мерапрыемствы садзейнічаюць паглыбленню і пашырэнню ведаў школьнікаў па фальклоры, народным мастацтве, літаратуры, музыцы,  асэнсаванню вучнямi духоўнай спадчыны, якую пакінулі нашы дзяды і прадзеды, абуджэнню прыродных задаткаў і іх рэалізацыі,  патрыятычнаму выхаванню навучэнцаў,  фармаванню ў іх цікавасці і любові да гісторыі нашых продкаў, у першую чаргу да побыту і культуры, да беларускіх народных традыцый.

Інтэлектуальная гульня “Размаўляем па-беларуску”

Якія знаёмыя назвы і словы,

Якая цудоўная родная мова!

І ўсё мілагучна для слыху майго:

І звонкае “дзе” і густое “чаго”…

Пімен Панчанка

21 лютага   адзначаецца Міжнародны дзень роднай мовы. У свеце шмат цудоўных моў. Адны з іх вабяць сваёй прыгажосцю і непаўторнасцю, другія – мілагучнасцю. Але ў кожнага чалавека ёсць толькі адна родная мова. Менавіта на гэтай мове ён размаўляе з роднымі, сябрамі, знаёмымі.

У   чароўны свет роднай беларускай мовы    змаглі акунуцца вучні Слабадской сярэдняй  школы    падчас   iнтэлектуальнай гульні  “Размаўляем па-беларуску”. Такія мерапрыемствы  абуджаюць  цікавасць дзяцей да   мовы  свайго народа, спрыяюць   фарміраванню нацыянальнай самасвядомасці вучняў,  развіваюць творчае мысленне, пазнавальны інтарэс, узбагачаюць   слоўнікавы запас школьнікаў, выхоўваць павагу да Беларусі і беларускай мовы. 

У пачатку мерапрыемства  вучні і настаўнікі  школы пазнаёміліся з відэаролікам “ Мая Пружанская зямліца”, які паведаміў, як  з кожным новым днём расцвітае наша Пружаншчына, робіцца багацейшай і прыгажэйшай. І як пацверджанне гэтаму — гімн Пружан на фоне цудоўнага, адноўленага, памаладзелага горада.  Потым   пранікнёна  гучалі     вершы на беларускай мове.

 Затым вучнi падзяліліся на дзве каманды, назву якiм прыдумалi самi: “Сказ”  і “Слова”. Каманды спаборнiчалi ў конкурсах:“Фанетычны”, “Ці ведаеце вы?”,  «Перакладаем«, “Складзі прыказку”, “Прадоўжы фразеалагізм”, “Загадкі-жарты”, «Цытуем», “Вам слова, юныя паэты!” і нш.

 Школьнікі  актыўна ўдзельнічалі ў гульні:  разгадвалі слайд-пытанні,   перакладалi словы і сказы з рускай мовы на беларускую, тлумачылі сэнс фразеалагізмаў, вызначалі аўтараў вершаў, цытавалі творы беларускіх паэтаў, адказвалi на пытаннi, пісалі вершы.

А песні “Беларусачка”  ў   выкананні  вучаніцы 4 класа Конышавай Паліны і   “Куточак зямлі” ў выкананні вучаніцы 5 класа Чаевіч Вікторыі паказалі непаўторнасць, мілагучнасць, меладычнасць нашай мовы, ператварылі гульню ў сапраўнае свята.

Гульня нікога не пакінула абыякавым. Былі пераможцы. Былі і пераможаныя. Але не гэта было самым важным.Галоўнае, што вучні прыйшлі да высновы, што трэба слухаць і гаварыць з тымі, хто ведае  беларускую мову,  трэба глядзець телеперадачы, чытаць кнігі на беларускай мове, трэба прыслухоўвацца да роднай мовы і ўбіраць усё самае цікавае, што засталося нам у спадчыну.

     І калі ў школе праводзяцца такія мерапрыемствы і вучні, наша маладое пакаленне, з такой цікавасцю, з такой адказнасцю да іх адносяцца,  хочацца верыць у тое, што

Жыць будзе Беларусь – мая старонка,

Сярод зямлян жыць будзе беларус!

 А разам з беларусам будзе жыць  прыгожая, мілагучная беларуская мовы!

 

 

Цікава ведаць Слоўнік запазычаных слоў, выкарыстаных у СМІ

icon150Алібі — (лац. alibi — у іншым месцы ці лац.alius — «іншы») — абставіны, што выключаюцьзнаходжанне падазраваемай ці абвінавачваемай асобы на месцы злачынства пры яго здзяйсненні.

Арганайзер— (англ.organizer)- першапачаткова невялікая кніга, якая змяшчае каляндар, адрасную кнігу і нататнік, якая служыць для арганізацыі інфармацыі аб персанальных кантактах і падзеях.

Асемблер (ад англ. assembler) – агульнапрынятая назва транслятара з аўтакода.

Аташэ, нескл., (фр. аttaché). Спецыяліст-кансультант у якой-небудзь галіне пры пасольстве. Ваенны аташэ.

Бізнэс-лэдзі (англ. bussines справа, занятак, lady дама, жанчына) – тое, што і бізнэс-вумэн.

Бойфрэнд— (англ. boyfriend каханы, сябрук)- малады чалавек у адносінах да дзяўчыны, з якой ён не знаходзіцца ў шлюбе, але падтрымлівае цесныя сяброўскія або інтымныя адносіны.

Брокер — (англ. Broker- брокер)- фірма або асоба, якая выступае пасрэднікам пры заключэнні здзелак на біржы, дзеючая па даручэнні сваіх кліентаў. Читать далее

Кошык весялосці на вясковым падвор’і

Кошык весялосці на вясковым падвор’і   У Слабадской СШ прайшла чарговая творчая справаздача фальклорна-драматычнага аб’яднання па інтарэсах. На суд гледачоў было прапанавана музыкальна-тэатралізаванае прадстаўленне “Кошык весялосці на вясковым падвор’і”. Спачатку яго з задавальненнем паглядзелі вучні і настаўнікі школы, а затым (гэта ўжо стала добрай традыцыяй!) — і бацькі на бацькоўскім сходзе.

    Са школьнай сцэны гучалі беларускія народныя жарты і анекдоты, прымаўкі і прыказкі, меладычныя і вясёлыя народныя песні і прыпеўкі. А завадныя беларускія танцы “Полечка” і “Лявоніха” ў выкананні гурткоўцаў не пакінулі абыякавым нікога. Асаблівую атмасферу на сцэне стваралі каларытныя нацыянальныя касцюмы, ручнікі і посцілкі, а таксама рэчы хатняга ўжытку, якімі карысталіся нашы продкі. Читать далее

Залацінкі народнай мудрасці

 

Рыхтуемся да алімпіяды па беларускай мове. Залацінкі народнай мудрасці

Беларускія  адпаведнікі да рускіх прыказак і прымавак 

Попытка – не пытка . Спроба – не хвароба.
Утро вечера медреннее.  Пераначуем – болей пачуем.
Муж и жена – одна сатана. Мужык  і жонка – найлепшая сполка.

 

Не до мелочей, когда пришла большая беда

 

 Не да парасят, калі свінню смаляць.
С волками жить – по волчьи выть.

 

На чым вазку едзеш, таму і песенькі

спявай.

Во всём нужно соблюдать чувство  меры   меры. Лішняга і свінні не ядуць.

 

Яблоко от яблони недалеко падает. Якое дрэва, такі і клін, які бацька, тапкіт  такі сын.
Близ  Близок локоток, да не укусишь.

 

 Блізка відаць, да далёка дыбаць.
Не лезь не в свое дело. Не  сунь носа ў чужое проса.
Как о стенку горох  Як пугай па вадзе
Клевать носом Вадзіць дзяды
Как угорелый Як муха на смале
Ни с того ни с сего Без нічога ніякага

Читать далее

Цікава ведаць

БыковВасіль Быкаў. Чатыры  факты, якія ведае не кожны беларус

1. Быкаў мог стаць мастаком ці скульптарам

Далёка не кожны беларус ведае, што свой лёс Быкаў мог звязаць з маляваннем, калі б… не загад Сталіна. Пасля заканчэння школы ва ўзросце 15 год Васіль Уладзіміравіч паступіў на скульптурнае аддзяленне Віцебскага мастацкага вучылішча. Але правучыўся там толькі год. У сваёй аўтабіяграфічнай аповесці «Доўгая дарога дадому» ён сціпла ўспамінаў: «Вучыцца там доўга не прыйшлося, бо ў 1940 годзе стыпендыю адмянілі, і гэтая абставіна вярнула мяне ў вёску.

Аднак гэты эпізод з жыцця насамрэч быў больш драматычным, успамінала ў відэаінтэрв’ю   сястра класіка Валянціна Уладзіміраўна. Акрамя таго што стыпендыі адмянілі, за навучанне пачалі браць плату, суадносную з коштам каровы. Аднак прадаць жывёлу – значыла выракчы звычайную вясковую сям’ю на галодную смерць.

Читать далее

Паходжанне фразеалагізмаў, якія маюць у сваім складзе імёны

    БезымянныйФразеалагізмы з уласнымі імёнамі складаюць адносна невялікую, але надзвычай цікавую групу устойлівых адзінак беларускай мовы, паколькі менавіта ў іх захаваліся звесткі пра мінулыя падзеі ў нашай і іншых краінах свету, замацаваліся пэўныя меркаванні людзей розных народаў пра пэўныя факты і такім чынам перададзена новым пакаленням сваё бачанне свету, свая ацэнка падзей, людзей і інш. Таму вельмі цікавыя звесткі падаюць нам этымалагічныя слоўнікі фразеалагізмаў (напрыклад, этымалагічны слоўнік фразеалагізмаў І. Я. Лепешава). Читать далее

“Праклён табе, пачварная вайна…”

3abd5f1ae5a4a6b808e1713ce8e62c6e ”Мінулае… яно ніколі не праходзіць бясследна. Асабліва, калі гэтае мінулае – ВАЙНА. Нават калі ты сам не перажыў яе, а ведаеш пра той мужны і суровы час толькі з кніжак, кінафільмаў, успамінаў родных і блізкіх людзей, вэтэранаў.

 Памяць вайны… Гэта боль перажытага народам за доўгія 1418 дзён. Гэта страты і ахвяры, гераічная барацьба не на жыццё, а на смерць, цяжкія гады выпрабаванняў.

      “Праклён табе, пачварная вайна…” – пад такой назвай напярэдадні ДНЯ ПЕРАМОГІ  ў Слабадской сярэдняй школе  ўвазе вучняў і настаўнікаў была  прпанавана літаратурна-музычная кампазіцыя, падрыхтаваная навучэнцамі 5-11 класаў. Читать далее