Рыхтуемся да ЦЭ. Тэставыя заданні па сінтаксісу
- Галоўныя члены сказа
А1. Адзначце сказы, у якіх вылучаныя словы / словазлучэнні з’ўляюцца дзейнікам:
- Садовіч быў хлопец гарачы.
- У гэтай песні пра лета чулася штосьці роднае.
- Купіць касу – о, гэта штука!
- Але – супраціўны злучнік.
- Сястра, я рад з табой сустрэцца.
А2. Адзначце сказы з састаўным дзеяслоўным выказнікам:
- Вельмі многае хочам мы стварыць і адкрыць.
- Зямля не любіць пуставаць – жадае быць жытнёвым полем.
- Будуць зоры маленькаму ззяць, будуць светлыя сны пасылаць.
- І здаецца, зноўку еду я дадому пераведаць родных, блізкіх, дарагіх.
- На сходзе Васіль спадзяваўся ўбачыць Ганну.
А3. Адзначце сказы, у якіх працяжнік паміж дзейнікам і выказнікам пастаўлены ў адпаведнасцямі з правіламі пунктуацыі беларускай мовы:
1) Боцікі ў Аленкі — бялейшыя за снег.
2) Гаспадарку весці — не лапці плесці.
3) Дарога — хоць бокам каціся.
4) Стрэчанне — свята сустрэчы вясны і зімы.
5) Смех, кажуць, — вялікая сіла.
А4. Адзначце сказы з памылкамі ў каардынацыі дзейніка і выказніка:
- З хаты выскачыла чалавек з дзесяць.
- Двое людзей ішлі бітым гасцінцам.
- Ніхто з хлопцаў слова не сказаў – так гэта было нечакана.
- У той дзень ляцела над зямлёй многа буслоў.
- Два чорныя сабакі забразгала ланцугамі.
В1. Устанавіце адпаведнасць паміж выдзеленымі слова і іх сінтаксічнай роляй у сказе. Адказ запішыце. Напрыклад, А3Б2В4Г1
А) Маладосць — край людзей, найлепшы час.
Б) Мы сагрэем планету сваімі рукамі, каб наступнікам нашым паднесці ў дар. В) Добры гаспадар Міхась. |
1)Дзейнік 2)Азначэнне 3)Акалічнасць 4)Дапаўненне 5) Выказнік |
- Даданыя члены сказа
А1. Адзначце сказы, у якіх выдзеленае слова (словы) з’яўляецца дапаўненнем:
- Праб’ецца заўтра спорнай рунню ўсё, што ты пасееш сёння.
- Нам задалі перакласці тэкст з англійскай мовы.
- Стаць чэмпіёнам не так проста.
- Не шукай лёгкага хлеба.
- Песні Палесся вельмі душэўныя, проста чароўныя.
А2. Вызначце сінтаксічную ролю выдзеленага слова. Адказ запішыце лічбай:
Сваю пяшчоту маме я прыношу, перад якой схіляю галаву.
1) дзейнік;
2) выказнік;
3) азначэнне;
4) дапаўненне;
5) акалічнасць.
А3. Вызначце сінтаксічную ролю выдзеленага інфінітыва. Адказ запішыце лічбай:
Бабуля раіла мне часцей хадзіць у лес і навучыцца сябраваць з ім.
- дзейнік; 3) азначэнне; 5) акалічнасць
- выказнік; 4) дапаўненне;
А4. Устанавіце адпаведнасць паміж выдзеленымі словамі і іх сінтаксічнай роляй. Адзначце нумар правільнага адказу.
А. Пасля работы Жураўскі пайшоў шукаць вуліцу Дзімітрава.
Б, Але навальніцы ўлетку імклівыя і кароткія. В. Клопаты бацькі не былі дарэмнымі. Г. Рака тым часам паступова ачысцілася ад лёду. |
1. Дзейнік.
2. Выказнік. 3. Азначэнне. 4. Дапаўненне. 5. Акалічнасць. |
- А2Б3В1Г5
- А5Б3В4Г2
- А5Б2В3Г4
- А2Б3В5Г4
- А4Б2В5Г3